ترجمه آپ
دارالترجمه رسمی ترجمه آپ

ترجمه کتاب کودک و نوجوان
نویسنده : فهیمه میرزایی
زمان ایجاد : 3 ماه پیش
ترجمه کتاب کودک و نوجوان-ترجمه کتاب کودک و نوجوان یکی از حساس ترین ترجمه های ممکن می باشد.در این مطلب سعی شده

ترجمه کتاب کودک و نوجوان

ترجمه کتاب کودک و نوجوان یکی از حساس ترین ترجمه های ممکن می باشد.در این مطلب سعی شده که تمام جوانب و نکات مهم مرتبط با ترجمه کتاب کودک و نوجوان را بررسی کنیم.

 

تاریخچه ترجمه کتاب کودک و نوجوان

در سال­های اخیر تلاش زیادی برای بالا بردن حجم و کیفیت آثار ترجمه شده در حوزه کودکان و نوجوانان شده است. این سیر صعودی از دهه 1970 میلادی در دنیا آغاز شده است.

این تب و تاب در تمام دنیا وجود داشته است اما اروپاییان توجه بیشتری به این زمینه از ترجمه کردند و در فهرست کتاب­های ترجمه شده این کشورها می توان تعداد زیادی از ترجمه های کتب کودکان و نوجوانان تالیف شده در سراسر دنیا را مشاهده کرد.

برخلاف حوزه های دیگر ادبیات، ترجمه کتاب کودک و نوجوان نیازمند توجه ویژه به سبک نوشتن، ساختار متن و تصویرسازی های متن است که این پیچیدگی های کار را دوچندان می­کند.

علیرغم تمام فعالیت­ های صورت گرفته در زمینه ترجمه کتب کودک و نوجوان همچنان با کمبود منابع به روز شده و جامع روبرو هستیم.

همانطور که پیش تر هم گفته شد ترجمه کتاب­های کودکان و نوجوانان تلاش بیشتری را می­ طلبد و حساسیت و پیچیدگی بیشتری دارد. برای این که این پیچیدگی­ ها را پشت سر بگذاریم باید مترجمانی آشنا به این حوزه و متخصص در گرایش ترجمه کودک و نوجوان را برای کار ترجمه این کتاب­ ها انتخاب کنیم.

 

برای آشنایی با اصول ترجمه کتاب فارسی اینجا را کلیک کنید

 

اهمیت ترجمه کتاب کودک و نوجوان

یکی از حوزه های ادبیات که از گذشته های دور با ترجمه گره خورده، ادبیات کودک و نوجوان است. کتاب کودک و نوجوان بسیاری در دنیا وجود دارند که به زبان های مختلف ترجمه شدند.

این ترجمه ها به نوعی کار انتقال فرهنگی در میان نسل جوان را نیز انجام می دهند و کودکان را از سنین پایین با شیوه های زندگی مردم در سایر کشورها و آداب و رسوم آن ها آشنا می کنند.ارزش اصلی کتاب کودکان در داشتن حس لذت خالص و تازگی در آن­ها است. مخاطب این کتاب­ها تنها کودکان و نوجوانان نیستند، بلکه بسیاری از افراد بزرگسال نیز به این نوع از کتاب­ها علاقه نشان می­دهند.

ترجمه ادبیات کودک و نوجوان رشته نوپایی است که نیازمند توجه و سرمایه گذاری بسیار است.

برای این­که در حوزه ترجمه ادبیات کودک و نوجوان به زبان فارسی به مطلوبیت دست پیدا کنیم باید نکات ظریف و ریزی را در این راستا لحاظ کنیم تا نتیجه این کار درست شبیه همان تاثیراتی را که می­خواهیم بر کودکان و نوجوانانمان بگذارد.نکته­ای که در این میان بسیار جالب است رشد نگاه علمی نسبت به ترجمه کتاب کودک و نوجوان در سی سال اخیر است. با این همه کوتاهی­های بسیاری نیز در این زمینه صورت گرفته است.

یکی از این کوتاهی ­های نادیده گرفتن متن اصلی کتاب در رابطه با مخاطب زبان مقصد است. این اتفاق به دلیل پایین­ تر بودن درک آگاهانه این قشر از مخاطبان صورت می ­گیرد. این خطا باعث می­شود تا مخاطب با اثر به خوبی ارتباط برقرار نکند و موفقیتی برای متن وجود نداشته باشد.

امروزه آثار بسیاری در حوزه ادبیات کودک و نوجوان به فارسی ترجمه شده اند. البته این ترجمه ها از گذشته وجود داشته اند اما امروزه حساسیت و دقت بیشتری در رابطه با این موضوع صرف می شود.

کودکان و نوجوانان برای داشتن اطلاعات عمومی بیشتر در مورد فرهنگ، تاریخ، جغرافیا و سایر رشته نیاز دارند که کتاب هایی که در مورد سایر کشورها نوشته می­شوند را بخوانند.کودکان و نوجوانان در بیشتر مواقع توانایی خواندن کتاب­های مختلف به زبان اصلی نوشته شده را ندارند و اینجاست که بحث ترجمه از اهمیت خاصی برخوردار می­شود.

 

ادبیات کودک و نوجوان از ارزش بالایی برخوردار است

ترجمه کتاب های کودک و نوجوان کار بسیار هیجان انگیزی است. علاوه بر این ارزش و اهمیت بسیار زیادی هم دارد. ترجمه دقیق و مناسب مقوله ای است که  در ادبیات کودک و نوجوان از اهمیت بسزایی برخوردار است.

علاوه بر تمام این ها ترجمه کودک و نوجوان کار بسیار سختی است. در تمام فرآیند ترجمه باید کودک درون مترجم فعالانه و شاد زندگی کند تا متنی که به دست مخاطب می رسد سرشار از مفهوم و انرژی برای او باشد.

برای همه افراد در تمامی گروه­های سنی مطالعه در مورد سایر کشورها و فرهنگ و ویژگی­های آن بسیار پراهمیت است.

این موضوع در نوجوانان با توجه به خصوصیات گروه سنی که در آن قرار دارند لزوم و اهمیت بیشتری نیز پیدا می­کند. به همین دلیل ترجمه در این حوزه کاری بسیار باارزش و درخور توجه به بار می­ آورد.

 

ترجمه کتاب کودک و نوجوان

 

حساسیت های ترجمه کتاب کودک و نوجوان

یکی از مسائلی که در ترجمه کتاب کودک و نوجوان حتما باید لحاظ شود حفظ ارتباط معنایی متن با تصاویر است. مترجمی که قصد ترجمه کتاب در این حوزه را دارد باید با دقت و وسواس تصاویر مناسب برای کتاب خود را پیدا کند.

علاوه بر جلوه های بصری، محتوای متن ترجمه شده نیز باید هماهنگی های فرهنگی، مذهبی و علمی با زبانی که به آن ترجمه می­شود را داشته باشد. حذف برخی از محتواها با نظر کسانی که این متون را ارزیابی و بررسی می ­کنند، لازم است.

یکی از مسائلی که حساسیت ترجمه کتاب کودک و نوجوان را بالا می برد این است که این آثار تنها در شاخه­ های مختلف ادبیات قرار نمی ­گیرند، بلکه به دلیل ویژگی­های خاص تصویری زیرشاخه­ای از هنر نیز هستند. این چند بعدی بودن آثار ممکن است مترجم را در فرآیند ترجمه دچار چالش کند.

دلیل دیگر برای افزایش حساسیت این آثار این است که این کتاب­ها مجراهایی برای کشف و شهود در دنیا را به روی کودک و نوجوان باز می­ کنند. حال متنی که باید ترجمه شود نیاز دارد چنین ویژگی­هایی را در خود حفظ کند که این دشواری کار مترجم را دوچندان می­کند.مهم­ترین دلیلی که در فرآیند ترجمه کتاب کودک و نوجوان می­توان به آن اشاره کرد مخاطبین هستند. در این مسیر با نوآموزانی سروکار داریم که رشد ذهنی و فکری آن­ها در اولویت قرار دارد.بیشتر افراد بر این باورند که این مخاطبین مطالعه را تنها به دلیل لذت هایی که برایشان دارد انجام می­دهند اما به خاطر داشته باشید که از مقوله یادگیری در این فرآیند به هیچ عنوان نمی­توان غافل شد.

تمام این حساسیت­ ها به دلیل نقش حاشیه ه­ای ادبیات کودک و نوجوان است. در فرآیند ترجمه مترجم قادر است متن را تا جایی که آسیب نبیند دستخوش تحریف و تغییر کند. این موضوع مانند چاقویی دولبه است.

همانطور که برای مترجم متن آزادی عمل قائل است باعث می شود تا در اثر مرتکب شدن اشتباه، کتاب او با اقبال مخاطبین روبرو نشود.تمامی مسائلی که عنوان شدند باید در ترجمه متن شده لحاظ شوند. همانطور که خواننده اثر اصلی از خواندن آن لذت می­برد خواننده متن ترجمه شده نیز باید چنین حسی را درک کند.

ترجمه کتاب نوجوان

 مراحل ترجمه کتاب کودک

ترجمه کتاب کودک و نوجوان به غنای فرهنگی جامعه بسیار کمک می­­کند. این حرکت کودکان و نوجوانان را با آداب و رسوم، جغرافیا، تاریخ و فرهنگ سایر ملل آشنا می­کند.فاکتورهای بسیاری نظیر زبان مقصد، مترجم و خواننده اثر در کیفیت ترجمه تاثیرگذار هستند.

اولین سوالی که ذهن مترجم را به خود مشغول می­کند این است که محصول نهایی ترجمه به چه شکلی از آب در می­آید. فرآیند ترجمه کتاب های کودک و نوجوان مراحلی دارد که در ادامه به آن­ها خواهیم پرداخت.

مرحله 1  : نظر سنجی در انتخاب کتاب محبوب این قشر

در ابتدا باید نیازهای مخاطبین ادبیات کودک ونوجوان بررسی شود. برای این کار می­توان از نظرسنجی­ ها بهره­ مند  شد. این نظرسنجی­ ها به دو شکل آنلاین و یا خانه به خانه قابل انجام شدن هستند.

 

مرحله 2 : انتخاب چندین آثار براساس نظر سنجی انجام شده

بعد از این که مترجم اثر متوجه شد که بیشتر در چه ژانرهایی از ادبیات کودک می­توان ترجمه انجام داد آن­گاه باید چندین اثر در این شاخه را انتخاب کند و با توجه به میزان جذابیت کار، گیرایی متن و شهرت نویسنده یکی از این آثار را برگزیند.بعد از انتخاب اثر کار گزینش و تایید نهایی را باید به نهادهایی که در این راستا شکل گرفته­ اند، سپرد.

 

مرحله 3 : انتخاب ناشر

پس از تایید کتاب مترجم باید اقدام برای پیدا کردن ناشر به منظور چاپ کتاب خود اقدام کند. ناشرین تخصصی کودک و نوجوان در اولویت این انتخاب قرار خواهند داشت.

 

مرحله 4  : شروع ترجمه

به محض این که کارهای لازم به منظور بستن قرارداد با ناشر تمام شد فرآیند ترجمه آغاز می­شود.

 

مرحله 5 : طراحی جلد کتاب کودک و نوجوان براساس فرهنگ و آداب و رسوم جامعه هدف

یکی از مواردی که در ترجمه کتاب کودک و نوجوان باید به دقت انجام شود انتخاب طرح جلد و طراحی های داخل متن است. این موارد با توجه به سلیقه مترجم، ناشر و مخاطب تعیین می­ شود، البته فرهنگ و آداب و رسوم جامعه مقصد نیز در این انتخاب تاثیرگذار هستند.

طراحی جلد کتاب کودک

طراحی جلد و نقاشی های داخل کتاب های کودک و نوجوان علاوه بر جذابیت پذیرش مخاطب را هم نیاز دارد. واقعیت این است که بیشترین حجم فروش یک کتاب به دلیل جذابیت و گیرایی طرح جلد آن برای مخاطبین است. خصوصا در حوزه ادبیات کودک و نوجوان که جاذبه های بصری نقش موثری در این فرآیند دارند.

در حین ترجمه مترجم باید به تکنیک هایی همچون بومی سازی، بیگانه سازی، دستکاری متن اصلی و... توجه ویژه ای داشته باشد. البته دستکاری باید تا جایی اتفاق بیفتد که به متن اصلی آسیب نرساند.

طراحی تصاویر داخل کتاب برای کودکان و نوجوانان

 

مرحله 6 : بررسی ترجمه کتاب کودک و نوجوان توسط افراد زبده

در نهایت نیز کار باید توسط تعدادی ویراستار و کارشناس آموزشی کودک و نوجوان بررسی شود. این موضوع باعث می­شود تا اثری علمی تر و دقیق­تر به دست مخاطبین برسد.

گروه ترجمه آپ با در به کار گیری افراد متخصص در زمینه ترجمه کتاب کودک مشتاقانه آماده همکاری در امر ترجمه کتاب کودک و نوجوان می باشد.

 

ثبت سفارش ترجمه کتاب کودک و نوجوان

 

تکنیک و استراتژی های لازم در ترجمه ادبیات نوجوانان

بسیاری از استراتژی های موجود در دانش ترجمه را در کتاب های کودک و نوجوان می توان به کار برد، البته استفاده از این استراتژی ها متفاوت خواهد بود.

برای ترجمه و به تصویرکشیدن شباهت­ هایی که کودک و نوجوان با آن همذات پنداری کنند باید مسیرهای دشواری را طی کرد و دانش مربوط به این کار را کسب نمود.

نتیجه کار بسیار مهم است چرا که مخاطبین این آثار در سنین حساسی قرار دارند و در معرض یادگیری و به خاطر سپردن بسیاری از مسائل می­باشند.

یکی از مهم­ترین استراتژی هایی که در ترجمه کتاب کودک و نوجوان به کار می­رود، بومی سازی متن بیگانه با زبانی است که به آن ترجمه می­شود.

این مسئله به اندازه­ای مهم است که نادیده گرفتن آن مقبولیت اثر ترجمه شده را زیر سوال می­برد چرا که مخاطب به درستی با آن ارتباط برقرار نمی­کند.

 

مراجع :

https://muse.jhu.edu/article/211720

https://www.jstor.org/stable/1772495?seq=1#page_scan_tab_contents

http://www.scielo.br/scielo.php?script=sci_arttext&pid=S2175-79682016000100062

https://translationjournal.net/April-2016/children-literature-and-translation-purpose-paradigm-as-a-case-in-point.html

https://www.britannica.com/art/childrens-literature

دیدگاه ها
درج دیدگاه